Mikroekspresje – migawki emocji ukryte w naszych twarzach

Czy zastanawialiście się kiedyś, jak to możliwe, że intuicyjnie wyczuwamy, kiedy ktoś nie mówi całej prawdy, nawet jeśli jego słowa brzmią przekonująco? Kluczem są mikroekspresje – ulotne, często nieświadome przejawy emocji, które pojawiają się i znikają z powierzchni twarzy w ułamku sekundy. Te błyskawiczne zmiany w ekspresji są jak tajny kod emocjonalny, którym nieustannie, choć niezamierzenie, komunikujemy nasze prawdziwe uczucia.

Mikroekspresje są fascynującym elementem komunikacji międzyludzkiej, otwierającym drzwi do głębszego zrozumienia emocji i intencji innych. Paul Ekman, amerykański psycholog, jest powszechnie uznawany był jednym z pionierów badań nad mikroekspresjami, a jego prace miały wpływ na rozwój w tej dziedziny. Ekman zidentyfikował siedem podstawowych emocji, które mogą być wyrażane poprzez mikroekspresje: szczęście, smutek, złość, strach, obrzydzenie, zaskoczenie i pogarda.

Co to są mikroekspresje?

Mikroekspresje to szybkie, automatyczne reakcje, które występują, gdy człowiek próbuje ukryć swoje prawdziwe uczucia. Mają one miejsce zazwyczaj w ciągu 1/25 do 1/5 sekundy. Są tak subtelne, że większość ludzi nawet ich nie zauważa, jednakże z odpowiednim treningiem można się nauczyć je dostrzegać. Dlaczego mikroekspresje są jednak ważne? W codziennym życiu komunikacja niewerbalna jest równie ważna jak słowa, które wypowiadamy. Drobne sygnały mogą nam powiedzieć więcej o intencjach i uczuciach naszych rozmówców niż długie monologi. W zawodach, gdzie ważne jest podążanie za emocjami klientów, pacjentów czy podejrzanych – jak w przypadku negocjatorów, psychologów, czy funkcjonariuszy służb specjalnych – umiejętność czytania takich sygnałów jest nieoceniona.

Jak rozpoznawać mikroekspresje?

Rozpoznawanie mikroekspresji to umiejętność, którą można rozwijać poprzez trening i obserwację. Niektóre z najczęściej występujących reakcji z tej grupy to te wyrażające złość, strach, smutek, radość, obrzydzenie, zdziwienie i pogardę. Każda z nich angażuje inne grupy mięśni twarzy, co sprawia, że są one unikatowe i rozpoznawalne. Badanie mikroekspresji jest istotne w dziedzinie psychologii, psychologii społecznej i psychologii klinicznej. Ekspertom z obszaru analizy zachowań niewerbalnych pomaga to w odróżnieniu ukrytych emocji, motywacji lub reakcji lub kłamstwa. Trzeba jednak pamiętać, że chociaż mikroekspresje mogą być oznaką próby ukrycia prawdziwych uczuć, nie są one nieomylnym wskaźnikiem kłamstwa. Ludzie mogą kontrolować swoje reakcje do pewnego stopnia, a stres czy zaskoczenie mogą wywołać reakcje podobne do tych występujących podczas próby zatajenia prawdy.